
شاهين نجفي، مت?لد 1359 است. شعر گفتن را از 15 سالگي آغاز کرده است. در رشته جامعه شناسي تحصيل کرده ? به تدريج ?ارد دنياي م?سيقي شده است. به مر?ر به ترانه سرايي ? بعد هم خ?اندن ترانه پرداخته است. در حال حاضر، حد?د سه سال است که به دليل مشکلاتي که در ايران برايش ايجاد شد، مجب?ر به مهاجرت به آلمان شده ? در آنجا به کار م?سيقي ادامه مي دهد. ?ي، هم اکن?ن از اعضاي گر?ه تپش 2012 است. مصاحبه زير به بهانه اجراي ترانه هاي «ما مرد نيستيم» ? «حرف زن» ت?سط ايشان انجام شده است.
مدرسه فمينيستي: شما به عن?ان يک هنرمند ت?جه زيادي به مسائل اجتماعي، ب?ي?ه مسائل زنان داشته ايد. در د? ترانه «ما مرد نيستيم»، ? «حرف زن» به مشکلات زنان ايراني اشاره کرده ايد؛ مي خ?استم از انگيزه تان در ساختن اين ترانه بپرسم ? اينکه تاثير چنين کارهايي را چگ?نه مي دانيد؟
شاهين نجفي: «حرف زن» كار د? سال پيش است ? قبل از «ما مرد نيستيم» ساخته شد، اما من ديدم كه اين ر?زها بحث مسائل زنان خيلي جدي مطرح مي ش?د ? در آستانه سالگرد 22 خرداد هستيم به اين خاطر خ?استم كه پخش ش?د. البته خ?دم، «ما مرد نيستيم» را بيشتر د?ست دارم، فكر مي كنم به خاطر رگه هاي طنزي كه دارد تاثير گذار تر است. در م?رد انگيزه هم بايد بگ?يم که من نمي نشينم فكر كنم ? از پيش کاملاً برنامه ريزي کنم که چه کاري انجام دهم، بلکه تنها ت?جهم به مسائل اجتماعي است ? بر اين اساس مي ت?انم کار انجام دهم. در ?اقع، من يک RAPer هستم ? به همه مسائل اجتماعي اهميت مي دهم. از مشکلات زنان، تا مسائل کارگران ? فقر ? اعتياد ? ... . من بد?ن چشم¬داشت نسبت به منافع ? س?د، اين کار را مي کنم ? شايد تنها انگيزه ام اعتراض کردن به اين مشکلات باشد.
مدرسه فمينيستي: همانگ?نه که شما هم در کارهايتان اشاره کرده ايد، تبعيض هاي زيادي عليه زنان ?ج?د دارد، مي خ?استم درباره اين ?ضعيت بيشتر صحبت کنيد ? اينکه تص?ير شما از م?قعيت امر?ز زنان چگ?نه است؟
شاهين نجفي: صادقانه بگ?يم، من تا قبل از اينكه از ايران خارج ش?م، چندان نگاه حساسي به مسائل زنان نداشتم، ? خيلي تفا?تي با ديگر مردان ايراني نداشتم. ما مردان تقريبا چه آشكار، چه پنهان نسبت به زن نگاه نابرابر داريم. اما بعد از اينكه از ايران خارج شدم نسبت به مسائل زنان حساس شدم ? پيگير فعاليت هاي آنان ب?دم. ?اقيعت اين است كه زنان ايراني، امر?ز نمي ت?انند تفا?ت هاي فاحش بين خ?د ? مردان را به راحتي بپذيرند. ?قتي مي بينند مثلاً در مقابل كار برابر با مردان حق?ق كمتري دريافت مي كنند. يا اينكه نسبت به برادر خ?د ارث كمتري مي گيرند يا براي شهادت دادن در جايگاه برابر با مردان نيستند. دختران ايران امر?ز اين س?ال را از خ?د مي پرسند كه مگر چه فرقي با برادر خ?د دارند؟ ? چرا بايد انقدر تفا?ت بين آنها ?ج?د داشته باشد؟
مدرسه فمينيستي: اگرچه به تازگي ت?جه هنرمندان مستقل همچ?ن محسن نامج?، گر?ه کي?سک، يا آبجيز به مسائل اجتماعي ? زنان جلب شده ? نگاهي نقادانه به اين مسائل دارند؛ اما متاسفانه افرادي هم هستند که به نام هنر به تبليغ تبعيض عليه زنان مي پردازند. در اين ا?اخر فيلم هاي زيادي در تبليغ چندهمسري در ايران ساخته شده است. آيا به نظر شما چنين کارهايي را مي ت?ان «هنر» به شمار آ?رد؟ ? به نظر شما، م?ض?ع هنر «متعهد» در جامعه ما بايد چه مسائلي را هدف قرار دهد؟
شاهين نجفي: آثار هنرمنداني مثل نامج?، كي?سك ? آبجيز کارهاي جالبي است که به مسائل اجتماعي مي پردازند، البته سبك هايشان با هم متفا?ت است ? نمي ش?د با هم مقايسه شان كرد. من هم مشخصاً نديده ام كه در م?رد زنان كاري انجام داده باشند. يك مسئله هم هست كه شايد اساساً شي?ه كارشان اجازه نمي دهد كه بت?انند اين گ?نه كارها را ارائه دهند. اما در هر حال «م?سيقي اعتراضي» را پيش مي برند. مثلاً نامج? نشان داد كه مي ت?ان در همين د?ران ? بد?ن حمايت ? امكانات براي م?سيقي اعتراضي مخاطب ميلي?ني پيدا كرد. ?لي متاسفانه اين تعداد اندک در ميان هزاران خ?اننده اي که چه در ايران ? چه خارج از آن فعاليت مي کنند، ?اقعاً انگشت شمار هستند. اما در م?رد فيلم هايي كه ساخته مي ش?د، چندان جاي تعجب ندارد چ?ن به سفارش ? خ?است تفكر غالب ? ضد زن ساخته مي ش?د، اما بسيار تاسف آ?ر است. اين گ?نه فيلم ها تفكر ? خ?است حاكميت را تر?يج مي کنند ? تاسف بيشتر از آن ر?ست كه فيلم هستند ? تاثير به مراتب بيشتري نسبت به م?سيقي دارند.
مدرسه فمينيستي: رابطه جنبش هاي اجتماعي را با هنر چگ?نه مي دانيد؟ در ?اقع، چه زماني يک جنبش مي ت?اند هنرمنداني پيشر? داشته باشد؟
شاهين نجفي: از طريق همين ن?ع ارتباط ها. يعني هيچ برنامه ريزي ? سفارشي ?ج?د ندارد، بلکه ارتباط ? مرا?ده بر اساس اهداف انساني به تدريج شکل مي گيرد. در ?اقع، در ط?ل تاريخ هم?اره جنبش ها ? هنرمندان در حال مرا?ده ? داد ?ستد با هم ب?ده اند. در جنبش هايي مثل مي 68 در فرانسه، يا ?يکت?ر خارا در شيلي، يا اسپانيا كه ل?ركا از دل آن بير?ن آمد. اين مرا?دات هميشه ?ج?د داشته است. البته، برخي انتظار ساختن «سر?د» دارند، اما اين کار ما نيست؛ ما رپ مي خ?انيم ? هم سبکي که داريم ? هم گر?ه مستقلي که هستيم، ايجاب مي کند که نتيجه کارمان اينگ?نه باشد.
مدرسه فمينيستي: شما در ترانه هاي خ?د به جنبش زنان ايران، اشاره کرده ايد. حتماً با «کمپين جمع آ?ري يک ميلي?ن امضاء در اعتراض به ق?انين تبعيض آميز عليه زنان» آشنا هستيد، مي خ?استم نظرتان را در م?رد اين کمپين بدانیم؟
شاهين نجفي: قبل از هر چيز كمپين يك ميلي?ن امضا را ستايش مي كنم. كمپين حركت جمعي جديدي است كه به راه افتاده ? به نظر من فارغ از اينکه چه مطالباتي را پي مي گيرد يا اينكه فكر كنيم به نتيجه خ?اهد رسيد يا نه، مهم اين است كه كمپين نشان مي دهد زنان براي خ?است خ?د به پا خ?استه اند ? اين باعث ستايش ? خ?شحالي است. در ?اقع، زنان در اين حرکت نشان داده اند که به دست خ?دشان مي خ?اهند شرايط شان را تغيير دهند. اين حركت حتما مي ت?اند در آينده پخته تر ? مطل?ب تر ش?د، اما نفس حركت كمپين بسيار ارزشمند است.
مدرسه فمينيستي: حتماً مي دانيد که مردان نيز در کمپين يک ميلي?ن امضاء فعال هستند ? از برابري حق?قي زنان ? مردان دفاع مي کنند، متاسفانه به تازگي براي يکي از پسران عض? کمپين به نام «امير يعق?بعلي»، به بهانه جمع آ?ري امضاء، يک سال حبس تعزيري بريده اند، به نظر شما اين احکام چه نتايجي دارد؟ ? براي تغيير نابرابري هاي م?ج?د نقش مردان را چگ?نه ارزيابي مي کنيد؟
شاهين نجفي: بايد بگ?يم که گرفتن حكم زندان، اگرچه ناراحت کننده است اما اتفاق تازه اي نيست. اما در اين ميان مسئله اي باعث خ?شحالي من مي ش?د، اينكه مردي به خاطر حق?ق ? خ?استه زنان حكم مي گيرد به نظر من ارزشمند است. من از شنيدن حكم امير يعق?بعلي راستش را بخ?اهيد خ?شحال شدم، چ?ن مت?جه شدم که مردان هم براي اين تغييرات حاضر به پرداخت هزينه هستند. در ?اقع، ما مردها به خاطر تضييع حق?ق زنان در گذشته شرمنده تاريخ هستيم ? شايد مردان نسل امر?ز بت?انند جبران تاريخ سياه گذشته را بكنند. اينکه مردان در کمپين فعال هستند بسيار جاي اميد?اري ? افتخار است. البته اميد?ارم که اين حکم زندان هم نقض ش?د.
مدرسه فمينيستي: ? س?ال آخر اينکه برنامه هاي آينده گر?ه تپش چيست؟ آيا ترانه هاي جديدي در دست تهيه ? اجرا داريد؟
شاهين نجفي: الان 10 تا كار آماده در گر?ه طپش داريم كه احتمالاً ماهي يك¬بار يا هر 20 ر?ز يك¬بار، يك كار را پخش خ?اهيم كرد ? كنسرت هاي مختلفي نيز در كش?ر هاي مختلف داريم.
مدرسه فمينيستي: به اميد م?فقيت براي شما ? با تشکر از ?قتي که در اختيار ما قرار داديد.